GEO | ARM | ENG | RUS

 

Հայաստան

 

 

 

                                      Հայաստանի Հանրապետություն

 

 

 

-         Պետություն Անդրկովկասի հարավային մասում: Սահմանակցում է Ադրբեջանին-արևելքում և հարավ- արևելքում, հարավում Իրանի հետ, հարավ արևմուտքում Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության հետ (Ադրբեջանի«Էկսկլավ»), արևեմուտքում Թուրքիայի և հյուսիսում Վրաստանի հետ: Ելք դեպի ծով չունի:

-         Ներկայիս Հայաստանի տարածությունը, ռուս-պարսկական պատերազմից հետո 1826-1828, ամբողջությամբ մտավ Ռուսական Կայսրության կազմի մեջ:

-         1918թ. Մայիսի 28-ին հռչակվել է, որպես անկախ Հայաստանի Հանրապետություն: 1920թ. նոյեմբերի 29-ին Հայաստանում հաստատվեց Սովետական իշխանությունը և ձևավորվեց հայկական Ս.Ս.Հ.-ն: 1922-1936թթ, Հայկական Ս.Ս.Հ.-ն կազմի մեջ էր մտնում որպես Ա.Ֆ.Ս.Հ.-ի մասը, իսկ 1936թ. դեկտեմբերի 5ին-որպես Խորհրդային Հանրապետություն: 1991թ. սեբտեմբերի 23-ին, համաձայն Հայաստանում սեբտեմբերի 21-ին անցկացված հանրաքվեյի տվյալների, հանրապետության Գերագույն Խորհուրդը ընդունեց «հայաստանի Պետական անկախության վերաբերյալ արձանագրություն»-ը:

-         1991թ. դեկտեմբերի 26-ին կայացավ Խ.Ս.Հ.Մ.գերագույն Խորհուրդի վերջին նիստը , որից հետո Խ.Ս.Հ.Մ-ը դադարեց իր գոյությունը:

-         1992թ., մարտի 22-ին հայաստանի Հանրապետությունը ընդհունվեց ՄԱԿ-ի կազմում:

 

1988թ. սկսվեց հայ - ադրբեջանական ընդհարումը, որը ուղեկցվելով էթնիկական մաքրումներով, մասայական դեպորտացիաներով և ամբողջ մարզերի տրանսպորտա-տնտեսական բլոկադայով, Խ.Ս.Հ.Մ-ի փլուզումից հետո վերածվեց պատերազմի: Ռազմական գործողությունների արդյունքում, 1992-1993 թվերի ընթացքում, Լեռնային Ղարաբաղի չճանաչված հանրապետության զինված ուժերի և Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերի օգնությամբ, հսկողություն հաստատվեց Ադրբեջանի մի շարք մարզերրի վրա, որոնք կցորդվում էին նախկին Լ.Ղ.Ի.Մ-ի տարացքներին (այդ թվում նաև այն հողերը, որոնք նախկինում բաժանում էին Ս.ՍՀ.ն և Լ.Ղ.Ի.Մ ն:), որը ՄԱԿի անվտանգության խորհուրդը որակադասեց , որպես Ադրբեջանի տարացքների օկուպացիա

 

 

-         : Արդյունքում այս տարացքները միացան Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչական տարացքների կազմին:

Բացի դրանից, 1990 –կան թվերի սկզբից հայաստանի տարացքների մի մասը հսկվում է Ադրբեջանի կողմից, արծվաշեն Էքսկլավ իսկ Հայաստանը իր հերթին հսկում է ադրբեջանի տարացքների մի մասը (Քյարքի, Բարխուդարյալի, Վերին Ասքիպարա էքսկլավները):

 

                     Հայաստանի դրոշը                                             Հայաստանի գերբը       

 

 

 

                                                                           

 

 

 Հայերեն  երկրի անվանումը հնչում է որպես «Հայք»: Միջին դարերում այս անվանմանը ավելացավ պարսկական «ստան» ածանցը (հող) և երկիրը անվանվեց Հայաստան: Երկրի անվանումը ծագում է հայերի լեգենդարային նահապետ

 Հայկ-ից, որը համաձայն լեգենդի մ.թ. –ից առաջ, 2492  թվին մարտում ջախջախեց Ասորեստանի թագավոր Բելի բանակը, իսկ քիչ անց հաստատեց առաջին Հայկական պետությունը: Հայկական ավանդական օրացույցում այդ տարին համարվում, է որպես առաջինը:

Հայաստանը – հնագույն պետություն է Փոքր Ազիայի և Անդրկովկասի, ինչպես նաև աշխարհում հնագույններից մեկը Մերձավոր Արևելքում:

     Հայաստանը առաջին երկիրն է, որը քրիստոնեությունը ընդհունել է,

     որպես    պետական կրոն (համաձայն ավանդական 301 թվին):

     Նախապատմական դարաշրջան:

ժայռային պատկերներ, որոնք գտնվել են Սյունիքի մարզի քարանձավներից մեկում:

Հնագույն մարդու բնակության հետքերը հայտնաբերվել են հայկական Լեռնաշղթայի տարբեր շրջաններում: (Արզնիյում, Նուրնուսում, և ուրիշ տեղերում հայտնաբերվել են քարե նստավայրեր,, կացարաններ և գործիքներ:) Հրազդանի ձորում, Լուսակերտում և այլն, հայտնաբերվել են քարանձավ-կացարաններ: Ամենահին, պալեօլիթյան քարե գործիքների տարիքը հասնում է մինչև 800 հազար տարի: հայտնաբերվել են նաև, նեօլիթյան դարաշրջանի, նախնադարյան մարդու կացարաններ: Սարերում հայտնաբերել են ժայռերի բազմաթիվ նկարներ, որսի դըրվագներով: Մոտ 10 հազար տարի առաջ որսին և հավաքարարությանը փոխարինեցին անասնապահությունը և հողագործությունը: Առաջին հողագործական և անասնապահական ավանները առաջացել են Արարատյան հարթավայրում, Շիրակում և այլն:

    Ժամանակակից Երևանի տարացքում, Շենգավիթի շրջանում

    1938թ. հայտնաբերվել է բրոնզե դարասկզբին վերագրվող, մեր թվարկությունից      առաջ V-III հազարամյակների թվարկությամբ բնակավայր: Հայտնաբերվել են      ցիկլոպային ամրոցներ, դավանանքային շինություններ, վերագրվող մեր    թվարկությունից առաջ  III – I  հազարամյակներին:

     Հնագիտական պեղումների արդյունքները հաստատում են, որ հայկական         լեռնաշխարհի բնակիչները դեռ խորը հնությունից բազում արհեստների էին  տիրապետում: Այսպիսով, հայտնի է որ նրանք դեռ մեր թվարկությունից առաջ IV-V  դարերում կարողանում էին պղինձը հալեցնել և ձուլել, իսկ մ.թ.ա. II դարում նաև  երկաթը:

Հնադար 

Գառնի Տաճար –մ.թ. I դար

Հայաստանը հռոմեական Կայսրության քարտեզին 395թ.

Պատմաբանորեն, հնագույն ժամանակներից ընդհուպ մինչև XX- դարի սկիզբը, Հայաստան է կոչվել այն մարզը, որը բնակեցված լինելով հայերով և վերջ ի վերջո մ.թ.ա.VII դարից սփռվելով Քուռ գետից մինչև  Տիգրիս և Եփրատ գետերի վերին մասերը և  Ուրմիա լիճը, 3570900 կմ²   տարածքով: Անվանումը հայտնի է մ.թ.ա. VI դարի վերջից (խոշոր պատմաբանների և հնադարի աշխարհագրագետների քարտեզներին Հայաստանը նշված է այնպիսի հնագույն պետությունների կողքին, ինչպիսիք են Պարսկաստանը, Սիրիան և ուրիշներ , ակնհայտ են Հոմերոսի Գեկաթեվոս Միլեթացու, Պտղոմեոսի և ուրիշների քարտեզները), երբ Հայաստանը նշված է որպես Պարսկական կայսրության սատրապություն: Ալեկսանդր մակեդոնացու կայսրության փլուզումից հետո հայտնվեցին հայկական թագավորություններ - Արարատյան թագավորություն և Սոֆենան ((հայերեն – Ցոփք, Ուրարտական Ցոպանի) , Հայաստանի պատմական մարզ, տեղադրված արևմտյան Եփրատի (Կարասու ) և Արևմտյան Տիգրիս գետերի միջև:Մ.թ.ա.  III դարում այստեղ ծագեց Հայկական թագավորություն, որը ենթարկվում էր Սելևկյաններին,իսկ Մ.թ.ա. 190թ հետո ինքնուրույն: Մ.թ.ա. 94թ. Տիգրան II միջոցով միացվեց Մեծ Հայքին: Արշակունիների օրոք Սոֆենան մտնում էր թագավորության մեջ, Բնաբել ամրոցում պահվում էին թագավորների գանձերը: Հայաստանի մասանջատումից հետո 387թ. պայմանագրի համաձայն Սոֆենան անցնում է Վիզանտիային: Բաժանված էր 5 նախարարությունների, որոնցից խոշորագույնը Հրեշտակների Տան կալվացքն էր: 536թ. Յուստինյանի ռեֆորմից հետո Սոֆենան կազմում էր այսպես կոչված չորորդ Հայաստանը: ՀԱյերի հետ միասին Սոֆենայում բնակվում էին ՍիրիացինԵր և ուրիշ ազգեր),  այնուհետև նվաճված Սելեվկյաններից, հռոմեացիներից  էլ վերջիններիս ջախջախումից հետո մ.թ.ա. II – դարի սկզբին առաջացան հայկական երեք թագավորություններ- Մեծ Հայք, Փոքր Հայք և Սոֆենան: Տիգրան II – ի օրօք Մեծ Հայքը վերածվեց ահռելի կայսրության, սփռված Պաղեստինից մինչև Կասպից ծովը, սակայն Տիգրանը ջախջախվեց հռոմեացիներից և զրկվեց իր բոլոր նվաճումներից, բացի սեփական Մեծ Հայքից ( հայկական լեռնաշխարհ Եփրատի, Քռի և Ուրմիայի միջև) և Սոֆենայից մոտ 220 000կմ² տարածությամբ: Հետևանքում Մեծ Հայքը վերածվեց բուֆերային պետության Պարթենքի և Հռոմի միջև: 387 թ. Մեծ Հայքը ենթարկվեց մասնատման, հիմնական մասը անցավ պարսկաստանին, իսկ փոքր մասը Հռոմին, այնուհետև Մեծ Հայքը նվաճվեց արաբներով (աշբյուր չի նշված 243 օր)

 

 

 

Նորագույն ժամանակ

Օսմանյան կայսրությունում քրիստոնյաներին հետապնդման արդյունքում օտոմանյան Հայաստանը զրկվեց հայ բնակչությունից, 1915թ. կոտորածի հետևանքով:

1918թ. մայիսի 28-ին ռուսական Հայաստանի տարացքի վրա ստեղծվեց Հայաստանի անկախ հանրապետություն, որ մտնում էր նախկին Էրիվանի նահանգի և ռուսական կայսրության Կարսի մարզի կազմի մեջ: 1920թ. աշնանը, Հայ-թուրքական պատերազմին հաջորդող արդյունքում, քեմալիստները ռուս-բոլշեվիկների աջակցությամբ հաղթանակ տարան (Ալեկսանդրապոլի պայմանիգիրը...), նույն տարվա նոյեմբերի 29-ին Հայաստանի հանրապետության տարացք մտավ  ռուսական 11-րդ բանակը  (խորհրդային պատմաբանության մեջ ընդհունված էր այս ամսաթիվը համարել Հայկական Ս.Ս.Հ.-ի հռչակման տարեթիվ:), Նույն տարվա դեկտեմբերի 2-ին Հայաստանի կառավարությունը ընդունեց Ռուսական  Սովետական ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետության (Ռ.Ս.Ֆ.Ս.Հ.) ղեկավարության ուլտիմատումը, ներկայացվածՌուսաստանի արտօնյալ նախագահ Լեգրանի կողմից (Հայաստանը հռչակավորվեց, որպես)անկախ Սոցիալիստական Սովետական հանրապետություն, Ռ.Ս.Ֆ.Ս.Հ.)-ի պռոտեկտորատի տակ:

1922թ. մարտի 12 –ից հանդիսանում էր որպես Անդրկովկասյան Սովետական, Ֆեդերատիվ, Սոցիալիստական հանրապետության (Ա.Ռ.Ս.Ֆ.Հ) –ի մասը, 1922թ. դեկտեմբերի 30-ին Ա.Ս.ՖՍ.Հ) –ի կազմում մտնում էր Խ.Ս.Հ.Մ.-ի մեջ: 1936թ. դեկտեմբերի 5-ից մտնում էր անմիջապես Խ.Ս.Հ.Մ.-ի կազմի մեջ, որպես սովետական հանրապետություն:

1990թ. օգոստոսի 23-ին Հայկական Ս.Ս.Հ.-ի (գերագույն խորհուրդը) արձանագրություն ընդհունեց Հայաստանի անկախության վերաբերյալ, որը ազդանշում էր պետական անկախության հաստատման գործընթացի սկիզբը, վերանվանելով Հայաստանը, որպես «Հայաստանի Հանրապետություն», որը դեռ մնում էր Խ.Ս.Հ.Մ.-ի կազմում: 1991թ. մարտի 17-ին Հայաստանը խոչնդոտեց հանրապետության տարացքում հանրաքվեի անցկացմանը:

1991թ. սեպտեմբերի 21 –ին անցկացվեց հանրաքվե, Խ.Ս.Հ.Մ.-ի կազմից դուրս գալու և անկախ պետականության հաստատման վերաբերյալ: Քաղաքացիների ընտրական իրավունք ունեցողների մեծամասնությունը հաստատողական պատասխան տվեցին այս հարցին:

1991թ. սեպտեմբերի 23-ին Հայաստանի Գերագույն Խորհուրդը հռչակեց իր անկախությունը:

Հայաստանի Հանրապետությունը Խ.Ս.Հ.Մ.-ի կազմում մնում էր մինչև նրա  փլուզումը 1991թ., դեկտեմբերի 26-ին:

Հայաստանը- երկիր է Անդրկովկասում, տեղադրված Հայկական լեռնաշխահի արևելյան մասում, կոչվելով պատմական Հայաստան և գտնվելով Սև և Կասպից ծովերի միջև (1921 թվից ելք դեպի ծով չունի): Հյուիսից և արևելքից օղակավորված է Փոքր Կովկասյան լեռնաշղթաներով: Սահմանակցում է – Վրաստանին, Ադրբեջանին, Իրանին և Թուրքիային:

Չնայած նրան, որ Հայաստանը աշխարհագրական տեսակետից գտնվում է Ասիայում, նա ունի քաղակական և մշակույթային սերտ կապեր Եվրոպայի հետ: Հայաստանը միշտ գտնվել է Եվրոպան և Ասիան միացնող ուղիների խաչմերուկին, որի պատճառով էլ  դիտարկվում է, որպես տրանսկոնտինենտալ կարգի պետություն:

Հայաստանը կիսվում է 11 մարզերի:

Հայաստանի մարզերի քարտեզ:

Արագածոտնի մարզ- ք. Աշտարակ

Արարատի մարզ – ք. Արտաշատ

Արմավիրի մարզ –ք – Արմավիր

Գեղարքունիքի մարզ – ք.Գավառ

Կոտայքի մարզ – ք. Հրազդան

Լոռու մարզ – ք. Վանաձոր

Շիրակի մարզ – ք. Գյումրի

Սյունիքի մարզ – ք. Կապան

Տավուշի մարզ – ք. Իջևան

Վայոց Ձորի մարզ – ք.Եղեգնաձոր

Երևան – ք. Երևան

2008թ (BBП) բնակչության (1) հոգուն - $ 2.628

2008 թ. (BBП) 1 հոգուն ըստ (ППC)կազմում էր $5.437{45}

BBП-ի կառուցվածքը 2007թ գնահատված է –

Ծառայությունների ոլորտ -46.4%

Արդյունաբերություն -35%

Գյուղատնտեսություն – 17.2%

Ազգային համախառն արտադրանքի (ВВП) 75%-ը արտադրվում է մասնավոր սեկտորում:

Հայաստանը արդյունաբերական և ագրարային երկիր է: Երկիրը ունի մոլիբդենա- պղնձային և բազմամետաղյա հանքերի,  շինարարական քարի, հանքային ջրերի, թանկագին մետաղների հանքավայրերի, կիսաթանկարժեք քարերի զգալի պաշար:

Զարգացած է սինթետիկ կաուչուկի, տեքստիլի, սննդի արդյունաբերությունը, շինարարական նյութերի արտադրությունը . մեքենաշինությունը:

Սովետական Միության փլուզումից հետո Հայաստանը  շատ տնտեսական բարեփոխումների իրականացման, այդ թվում սեփականաշնորհման, գների բարեփոխման հարցերում առաջընթաց ապրեց:

Ղարաբաղյան ընդհարումը լուրջ տնտեսական անկման պատճառ դարձավ 1990 – ականների սկզբում: Սակայն 1994թ. Հայաստանի կառավարութունը տնտեսության լիբերալացման մի շահախինդիր ծրագիր գործացեց Հ.Ա.Հ (ВМФ)-ի աջակցությամբ, որը տվեց աճի դրական տեմպ: Վերջին տարիներին տնտեսական  աճը ցուցագրվում է միջինում մոտ 13%: Հայաստանին հաջողվեց կրճատել աղքատությունը, ինֆլյացիյան և սեփականաշնորհել փոքր և միջին ձեռնարկությունների մեծամասնությունը: Սովետական կենտրոնականացման ծրագրին համապատասխան, Հայաստանը զարգացնում էր արդյունաբերական սեկտորը, տրամադրելով հաստոցներ, տեքստիլ և ուրիշ արդյունաբերական ապրանքներ հարևան Հանրապետություններին,  հումքի և էներգիայի փոխանակումով: Խ.Ս.Հ.Մ.-ի փլուզումից հետո, Հայաստանը ագրոարդյունաբերական խոշոր կոմպլեքսներից անցավ մանր գյուղատնտեսությանը:Մեծամորի ատոմային էլեկտրոկայանը (կառուցված 1970 –կան թվականներին) փակվեց Սպիտակում տեղի ունեցած 1988թ. երկրաշարժից հետո, թեպետ և կայանը ոչ մի վնաս չեր կրել: Ատոմակայանի երկու ռեակտորներից 1-ը նորից բացվեց 1995 թվին, բայց Հայաստանըգտնվում էր միջազգային ճնշման ներքո, նպատակ ունենալով կանգնեցնել ռեակտորը, տարակուսանքների պատճառը իբր թե, ռեակտորների անվտանգության ոչ բավականաչափ նախագծումն էր: Մեծամորի ԱԷԿ-ը ապահովում է երկրի էեկտրոէներգիայի 40%, հիդրոէնեգետիկային բաժին է ընկնում մոտ 25%: Տնտեսական հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ պահպանվում են բավականին սերտորեն, նամանավանդ էներգետիկայի սեկտորում: Էլեկտրոէներգիայի տեղաբաղշման համակարգը սեփականաշնորհվել է 2002թ., և գնված է «PAO ЕЭС» 2005 թվին:

      2007 թվին ավարտվեց Իրանից Հայաստան բնական գազ առաքող գազամուղի      շինարարությունը: Հայաստանը մի շարք օգտակար հանածոներ ունի (պղինձ, ոսկի,  բոկսիտներ): Արտահանման մեծագույն ծավալը կազմում են – ոսկերչական զարդերը  (45%) ինչպես նաև պղինձը,  մոլիբդենը և ուրիշ գունավոր մետաղներ: Առևտրական հարաբերություններում գոյություն ունեցող լուրջ դիսբալանսը , պայմանավորված հարևան Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ տնտեսական մեկուսացումով, Հայաստանում վարձահատուցվում է որոշ միջազգային օգնությամբ (այդ թվում հայկական համայնքներից), արտասահմանում և անմիջական արտասահմանյան ներդրումներով: Հայաստանը միացավ  «ВТО»-ին (Հ.Ա.Ը.) 2003թ:

Չնայած տնտեսական զգալի աճին, անգործության մակարդակը մնում է բարձր: 2007 թվին Հայաստանը, ՄԱԿ-ի, մարդկային պոտենցիալի զարգացման ինդեքսի համաձայն, գրավում էր 84-րդ տեղը, որը հանդիսանում է լավ ցուցանիշ անդրկովկասյան երկրների միջև: 2007թ. կոռուպցիան ընկալող ինդեքսի համաձայն, Հայաստանը գրավեց 99-րդ տեղը 179 երկրներից: 2008թ. տնտեսական ազատության ինդեքսի համայայն Հայաստանը գրավում էր 28-րդ  տեղը, առաջ անցնելով այնպիսի երկրներից ինչպիսիք են – Ավստրիյան, ֆրանսիան, Պորտուգալիան և Իտալիան:

 

 

 

Տարադրամը

500- դրամ արժողութամբ թղտադրամ:

Հայաստանի դրամական միավորը – դրամ, հավասար է 100 լումայի: Դրամական շրջանառության մեջ գտնվում են 10, 20, 50, 100, 200, 500 դրամ արժողությանբ մետաղադրամներ, ինչպես նաև 1.000, 5.000, 10.000, 20.000, 50.000 թղտադրամներ: 50.000 դրամ արժողությամբ թղտադրամը Հայաստանի Կենտրոնական բանկը թողարկել է 2001թվին, Հայաստանի Քրիստոնեություն ընդունելու առթիվ: Թղտադրամներին պատկերված են հայտնի հայ գիտնականների և մշակույթի գործիչներ:Հայաստանի պետական կառույցը բնորոշող, հիմնադիր փաստաթուղտ է հանդիսանումօրենսդրութունը, ընդունված 1995 թվի, հուլիսի5-ի հանրաքվեյին: Օրենսդրութունը Հայաստանի Հանրապետությունը հաստատում է որպես անկախ, դեմոկրատական (ժողովրդավարական), սոցիալական, իրավային պետություն, որտեղ իշխանությունը պատկանում է ժողովրդին և իրականացվում է ընտրությունների, հանրաքվեների , օրենսդրությամբ նախատեսված պետական օրգանների և պաշտոնական անձանց միջոցով:

 

Նախագահ (պրեզիդենտ)

Սերժ Սարգսյան

Հիմնական հոդված – Հայաստանի նախագահ:

Հայաստանի նախագահը ընտրվում է 5 տարի ժամկետով:

Հանրային իշխանության ինստիտուտների գործունեությանը վտանգ սպառնալու դեպքում նախագահին ընձեռնվում են արտակարգ լիազորություններ:

 

 

 

Հայաստանի նախագահները:

Լեվոն Տեր-Պետրոսյան (16 հոկտեմբեր,1991թ-3 փետրվար1998թ.)

Ռոբերտ Քոչարյան (4 փետրվար 1998թ- » ապրիլի 9, 2008)

Սերժ Սարգսյան – (2008թ, ապրիլի 9-ից)

Օրենսդրական իշխանություն

Բարձրագույն օրենսդրական օրգան է հանդիսանում Ազգային ժողովը (ԱԺ): ԱԺ-ն բաղկացած է 131 պատգամավորներից (2007 թ-ից 41 պատգամավոր ընտրվում է մաժորիտար միամանդատային ընտրատարացքներով, 90 պատգամավոր – պրոպորցիոնալ համակարգով): Ազգային Ժողովը ընտրվում է համազգային ընտրությունների մոջոցով, 5 տարի ժամկետով: Վերջին պառլամենտական ընտրությունները տեղի են ունեցել մայիսի 12-ին 2007 թվին: Տեղերի մոտավորապես կեսը ստացել է իշխող Հայաստանի Հանրապետական կուսակցությունը (32,8% պրոպորցիոնալ ցուցակներով, 41-ից 24-ը մաժորիտար ընտրատարացքներով): Երկրորդ տեղում հայտնվեց Հայաստանի նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի հիմնած , գործարար Գագիկ Ծառուկյանի ղեկավարած «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունը (14,7%): Ինչպես նաև իշխող կուսակցական կոալիցիայից «Դաշնակցություն» կուսակցությունը (12.7%)

Ընդդիմությունը ներկայացված էր 2 կուսակցություններով – լիբերալ «Օրինաց երկիրը», որի ղեկավար Արթուր Բաղդասարյանը ընդունելով նախագահ Սերժ Սարգսյանի առաջարկությունը, դարձավ Հայաստանի նախագահին առընթեր, անվտանգության խորհրդի նախագահը, որի հետևանքով «Օրինաց Երկիր»-ը դադարեց ընդիմադիր կուսակցություն լինելով, և երկրորդը – Ազգային Ժողովրդավարական «Ժառանգություն» կուսակցությունը: Ըստ ընտրական արդյունքների, 131 պատգամավորական մանդատից, Հայաստանի Հանրապետական կուսակցությունը ստացավ – 65 տեղ, «Բարգավաճ Հայաստանը» - 25 տեղ, .«Օրինաց Երկիրը» - 9 տեղ, «Ժառանգությունը»- 7 տեղ, «Դաշինքը»-1տեղ

(մաժորիտար ընտրատարացքից), անկուսակցական – 8 {51.}1

Գործադիր իշխանություն:

 Հայաստանի կառավարություն

Նախագահը ԱԺ-ի պատգամավորական ֆրակցիաների հետ խորհրդակցությունների հիման վրա վարչապետ է նշանակում այն անձին, որը օգտվում է պատգամավորների  մեծամասնության վստահությամբ: Նախագահը վարչապետի առաջարկությամբ կառավարության անդամներ է նշանակում և ազատում պաշտոնից:

Դատական իշխանություն

Հաստանի Հանրապետությունում գործում են ընդհանուր օրենդրության առաջին դատական ատյանները – Բողոքարկության դատարանը և Վճռաբեկման դատարանը, իսկ օրենքով նախատեսված դեպքերում -և մասնագիտացված դատարաններ: Հայաստանի Հանրապետության բարձրագույն դատական ատյան է հանդիսանում, որը ապահովում է օրենքների կիրառման միաձեվությունը, Բողոքարկության (բեկման) դատարանը: Հայաստանաի հանրապետությունում օրենսդրական իրավապահությունը իրականացվում է օրենսդրական դատարանով:

Դատարանների անկախությունը երաշխավորվում է օրենքով և օրենսդրությամբ: Իրավապահական Խորհուրդը գործում և ձեվավորվում է  օրենսդրությամբ և օրենքներով հրահանգված կարգով:

Դատախազությունը միակ համակարգն է, որը ղեկավարում է Գերագույն դատախազը:

Դատախազութունը իր լիազորությունների սահմաններում գործում է, օրենսդրութամբ իրեն ընձեռնված օրենքի հիման վրա:

Հիմնադրություն – VI դար մ.թ.ա., ավանդական վարկածով – 2492թիվ մ.թ.ա

Անկախության տարեթիվը – 23 սեպտեմբերի, 1991 թ:

Պաշտոնական լեզուն հայերեն

Խոշոր քաղաքներ – Երևան, Գյումրի, Վանաձոր

Մայրաքաղաքը- Երևան

Կառավարության ձևը- նախագահական հանրապետութուն

Նախագահ – Սերժ Սարգսյան

Վարչապետ – Տիգրան Սարգսյան

Տարացք

Ընդհամենը

Ջրային ծածկույթը -141 –րդ տեղ աշխահում (0%) 29 743 կմ² 4,7

Բնակչությունը

  • Գնահատական (2010)
  • Խտությունը -3.299.000 մարդ (134) –րդը 108.4 մարդ/կմ² ՀԱԱ (ВВП)
  • Ընդահամենը (2010)
  • Բնակչության մի հոգուն

$ 11.917 մլրդ

$ 5000

Ազգագրութունը – հայ, հայուհի, հայեր

Տարատրամը (AMD, կոդ 51) հայկական դրամ

Ինտերնետ դոմեն – a .m

Կոդ ISO ARM

Հեռախոսային կոդ +374

Ժամային գոտի +4 {8}

 

 

Գլխավոր էջ | հայոց ցեղասպանություն | Օգտակար նյութեր | ֆորում | լուսանկարներ | Միջոցառումներ | կապեր

© All rights reserved