GEO | ARM | ENG | RUS
Վրաստան
  Վրաստան
• {Սաքարթվելո} – պետության Առաջավոր Ասիայում և Արևելյան Եվրոպայում 
(շատ անգլալեզու աղբյուրներ երկիրը դասում են Մերձավոր Արևելքին, որոշ աղբյուրներ Վրաստանի տարացքի մի մասը կամ երկիրը ամբողջովին վերագրում են Արևելյան Եվրոպային), Անդրկովկասի Արևմտյան մասում, Սև ծովի արևելյան ափին: Վրաստանը հարավում սահմանկցում է Հայաստանին և Թուրքիային, Ադրբեջանին-հարավ – արևելքում և հուսիսում –Ռուսաստանին:
Աբխազիայի և հարավային Օսեթիայի տարացքները չեն գտնվում Վրաստանի կառավարության հսկողության տակ, իր և ԱՄՆ-ի պրեզիդենտի ադմինիստրացիայի կողմից որակավորելով որպես Ռուսաստանի կողմից օկուպացված Վրաստանի տարացքներ:
Մեծ քանակով պետություններ Ռուսաստասի գործողությունները դատապարտող դիմումներով ելույթ ունեցան, ամրապնդելով Վրաստանի տարացքային ամբողջականությունը: Վրաստանի իշխանությունների կողմից ենթավարվող տարացքները արևմուտքում սահմանակցում են Աբխազիային և հյուսիսում- Հարավային Օսեթիայի հետ: Ռուսաստանի սահմանը Աբխազիայի և Հարավային Օսեթիայի հետ, Վրաստանի կողմից դիտարկվում է, որպես ռուս- վրացական սահմանագծի մաս:
• Վրաստանի դրոշը – դա, գերբի և հիմնի հետ համատեղ հանդիսանում է Վրաստանի պաշտոնական խորհրդանիշներից մեկը: Ներկայիս դրոշը ընդունված է 2004 թվին, համաձայն օրենքի երկրորդ հոդվածի, հատուկ «դրոշի մասին օրենք»-ով:
Հոդված 2
1. Վրաստանի պետական դրոշը – ուղղանկյուն սպիտակ պաստառ,որի կենտրոնում պատկերված է մեծ, կարմիր գույնի խաչ, իսկ չորս անկյուններում – միատեսակ կարմիր փոքիկ խաչեր այսպես կոչված «Բոլնիսի Խաչ»-ի տեսքով:
2. Դրոշի վրա օգտագործված է կարմիր գույնի # ff 0000 :երանգը: Սյուն երանգի փոփոխությունը դրոշի վրա, արգելված է:

• Բացի այդ «Դրոշի մասին օրենքի» երկրորդ էջին տրված է դրոշի սխեման, չափերի մատնանշումով:
• Երկարության և լայնության հարաբերությունը 3:2, խաչի լայնությունը պաստառի լայնության (1/5)-ը 
• Վրաստանի գերբը հանդիսանում է, որպես Վրաստանի պետական խորհրդանիշ: Ներկայիս գերբը ընդունված է հոկտեմբերի 1-ին, 2004թվին: Դա իրենից ներկայացնում է կարմիր գույնի վահան, որի վրա պատկերված է Վրաստանի հովանավոր Սուրբ Գիորգին ձին հեծնած, նիզակով վիշապին խոցող, արծաթագույն պատկերը: Վահանը օծված է ոսկե թագով, որը պահում են երկու ոսկե առյուծներ: Վահանի տակ տեղադրված է ժապավեն («Ուժը միասնության մեջ է» ) կարգախոսով:Գերբը մասամբ հիմնված է միջնադարի, Բագրատիոնների թագավորական տան գերբի հիման վրա:
• Վրաստանի դեմոկրատական հանրապետության գոյության ժամանակաշրջանում, գերբը իրենից ներկայացնում էր յոթանկյուն աստղ, օղակավորված ոսկե զարդանախշերով: Կենտրոնում տեղադրված է վրացական վահան , Սուրբ Գիորգին ոսկե սմբակներով սպիտակ ձին հեծնած պատկերով: Աջ ձեռքում նա պահում է մարտին պատրաստ, ոսկյա նիզակ, արծաթե վերջույթով, իսկ ձախ ձեռքում – վահան (արմունկի վրա, ձիու ձախ կողքից): Սուրբ Գիորգիյի ուղիղ գլխավերևում փայլում է ութանկյուն ոսկե աստղ, աստղից ձախ լուսինն է. Իսկ աստղից աջ- արևը: Լուսնի և արևի ներքևում էլի երկուական աստղեր են տեղադրված:Ներքևում,ձիու տակ պատկերված է լեռնային բարձրունք: Գերբի հեղինակը ակադեմիկոս, Եվգենի Լանսերն է: 1991 թվին, անկախությունը վերականգնելուց հետո, նորից ընդունվեց 1918 թվի գերբը:
• °Վ.Ս.Ս.Հ.: Ռեվկոմի դեկրետով ընդհունվեց նոր գերբ: Վրացական Ս.Ս.Հ-ի գերբը բաղկացած էր- կարմիր կլոր դաշտով, որի վերին մասում պատկերված է հնգանկյուն փայլուն աստղը, որի շողերը սփռված են ամբողջ դաշտով:Ներքևում բաց կապույտ գույնի, ձնեպատ լեռնաշղթա: 
Աջ կողմում – ոսկե հասկեր և ձախ կողմում ոսկյա խաղողի վազեր, որոնց վերջավորությունները միմյանց հյուսվելով միաձուլված են դաշտի ներքևի մասում, լեռնաշղթայի հիմքի մոտ: Կենտրոնի մեծ մասը զբաղեցնում է ոսկե մանգաղի և մուրճի պատկերը, որը կպցված է շողացող աստղին, ներքևվում- լեռնագագաթին, իսկ կողքերից- հասկերին և վազերին: Դաշտի շուրջը տեղադրված է գրություն – վրացերեն, աբխազերեն և ռուսերեն:- «Բոլոր երկրների պրոլետարներ, միացեք»: Վ.Ս.Ս.Հ-ի գերբը օղակավորված է վրացական ոճի զարդանախշերով:
Վրաստանի հիմնի երաժշտությունը վերցված է Զաքարիա Փալիաշվիլիյի (1877-1933)-«Դաիսի»(իրիկնամուտ) և «Աբեսալոմ և Էթերի» օպերաներից, տեքստի հեղինակն է վրաց ժամանակակից պոետ Դավիդ Մաղրաձեն, որը օգտագործել է վրացի դասականներ – Ակակի Ծերեթելի, Գրիգոլ Օրբելիանի և Գալակտիոն Տաբիձեյի բանաստեղծությունների հատվածներ:
Վրաստանը գտնվում է Անդրկովկասի Կենտրոնական և արեվմտյան մասում (41°07) ու (43°05) հյուսիսային լայնության և (40°05 ու 46°4)արևելյան երկայնության միջև: Վրաստանի մակերեսը կազմում է 69.700 կմ²: Վրաստանի դասավորվածությունը Միջերկրյան ծովի կիսախոնավ եզրամասին արիդային Արալա-Կասպյան ցածրվայրի և Առաջավոր Ասիայի լեռնային աշխարհամասային կիլմատով է պայմանավորված լանդշաֆտի բազմազանությունը, բնական և բուսական աշխարհը: Վրաստանի Սեվծովյան ափեզրը ձգվում է 308 կմ և զերծ է որև է նշանկալից ծոցերով, կղզիներով և թերակղզիներով: Վրաստանի հյուսիսում տեղադրված է Մեծ Կովկասյան լեռնաշղթան: Մեծ Կովկասյան լեռնաշղթայի հարավային լանջին տեղադրված են – Գագրայի, Բզիզիյի, Կոդորիյի, Սվանեթիյի, Լամիսիյի, Գուդիսիյի, Քարթլիյի և Կախեթիի լեռնաշղթաները, իսկ հյուսիսային լանջին – Խոխիյի, Շավանայի, Կիդեգանիյի, Խեվսուրեթիյի Պիրիքիթիյի լեռնաշարը: Վրաստանի հյուսիսի բարձր լեռնային ռելիեֆի ձևվավորման գործընթացում կարևոր դեր են խաղացել սառցադաշտերը: Մեծ Կովկասի արևելքում դասավորված են հրաբխային ձևավորումներ, որոնք պատկանում են պատմական դարաշրջանին: Հարավում գտնվում են միջլեռնային գոտում տեղադրված Իվերիայի և Կոլխիդայի ցածրահովիտնրը: Հարթավայրերը զբաղեցնում են Իվերիայի և Կոլխիդայի ցածրահովիտների մեծ մասը: Ցածրահովիտները բաժանված են Ձիրուլիի զանգվածով: Այդ հարթավայրերն են հանդիսանում – կոլխիդայի ցածրադիր վայրը, Միջնաքարթլիյի, Ներքին Քարթլիյի և Ալազանիյի հարթավայրերը: Կոլխիդայի մարզից դեպի հարավ ծովի մակարդակից 2850մ բարձրության վրա տեղադրված են – Մեսխեթիյի, Շավշեթիյի, Թրիալեթիյի և Լոկի լեռնաշղթաները: Հարավ – վրացական հրաբխային լեռնաշարը զբաղեցնում է Վրաստանի հարավային գոտին: Լեռնաշխարի բարձրունքն է հանդիսանում Մեծ-Աբուլի լեռը:
• Վրաստանի ժամանակակից օրենսդրությունը ընդունված է 1995թ, օգոստոսի 24-ին: օրենսդրությունը հիմնված է Վրաստանի հազարամյա պետականության և Վրաստանի 1921թ,՛ օրենսդրության սկզբունքների հիման վրա: Որենսդրության համաձայն Վրաստանի նախագահը ընտրվում է 5 տարի ժամկետով, համընդհանուր, հավասար և ուղիղ ընտրության, գաղտնի քվեարկության պայմաններում: Այդ պաշտոնում մեկ անձին թույլ է տրվում ընտրվել 2 անընդմեջ ժամկետից ոչ ավելի:
Վրաստանում օրենսդրական իշխանությունը ներկայացված է Վրաստանի միապալատային պառլամենտով: Պառլամենտը հանդիսանում է, որպես օրենսդրական օրգան և կազմված է 150 պատգամավորներից: 75 պատգամավոր ընտրվում են ցուցակներով, 75-ը միամանդատային ընտրատարացքներից: Բոլոր պատգամավորները ընտրվում են 4 տարի ժամկետով, համընդհանուր քվեարկության հիման վրա:
Վրաստանի պառլամենտի օրենսդրական իշխանությունը,համաձայն Վրաստանի օրենսդրության,սահմանափակված է Աբխազիայի և Աջարիայի պառլամենտների օրենսդրական իշխանությամբ:
Առաջին բազմակուսակցական ընտրությունները անցկացվել են 1990թ, հոկտեմբերի 28-ին, իսկ նախագահ ընտրվեց Զվիադ Քամսախուրդիան հետագայում Վրաստանի Նախագահ: 1991-1992 թթ.Գամսախուրդիայի և պառլամենտի միջև ընդհարում ծագեց, որը վերածվեց զինված ընդհարությանը: Պետության գլուխ կանգնեց Էդուարդ Շեվարդնաձեն, իսկ իսկ պառլամենտի գործունեությունը կատարում էր Վրաստանի պետխորհուրդը , այնուհետեվ անցկացվեցին համաժողովրդական ընտրություններ: Ներկայումս (2010) Վրաստանի պառլամենտը հրավիրում է 2 նստաշրջաններով (գարնանային – փետրվար-հունիս, և աշնանային սեպտեմբեր - դեկտեմբեր):
Ներկայիս պառլամենտի նախագահն է – Դավիթ Բաքրաձեն
• Վրաստանի զինված ուժեր – Վրաստանի հանրապետության զորքերի համախառնությունը, նախանշված է ազատության և պետական տարացքների ամբողջականության պաշտպանության համար: Կազ'մված են – ցամաքային զորքերից, հատուկ նշանակության ուժերից, ռազմա-օդային ուժերից, ազգային գվարդիայից և ռազմային ոստիկանությունից:
Վրաստանի (Ն.ՈՒ) քանակը 2009թ. համար կազմում է 36.553 մարդ, նրանցից-21 գէնէրալ, 6166 սպա և ենթասպա, 28477 շարքային, 125 կուրսանտ և 388 քաղաքացիական ծառայողներ:
Պաշտպանության նախարարության բյուջեն 2008թ. կազմում էր 
1 մլրդ (ԱՄՆ)$ : Ռազմական ծախսերը հասնում են համախառն Ագային արտադրանքի (Հ.Ա.Ա- ВВП) 9.7 %- ը, այս ցուցանիշով Վրաստանը զբաղեցնում է II տեղը, Չ.Ժ.Պ.Հ-ից հետո:
Վրաստանի տարացքում պաշտոնական տարադրամ է հանդիսանում լարին:
Տարադրամի կոդը ըստ – ISO 4217 GEL: Ընդունված է 1995 թ, Էդուրդ Շեվարդնաձեյի կառավարության օրոք: 1 լարի- 100 թեթրի (սպիտակ)
Ներկայումս շրջանառության մեջ գտնվում են 1,2,5,10,20,50 թետրի արժողությամբ մետաղադրամներ:
1 լարի, 2 լարի, 10 լարի ինչպես նաև1,2,5,10,20,50,100 և 200 լարի արժողությամբ թղտադրամներ:
 1993թ, ապրիլի 5-ից մինչև 1995թ, հոկտեմբերի 2-ը Վրաստանի 1993 թ, Վրաստանի տարացքում դարձաց միակ օրինավոր մուծման միջոցը: Իսկզբանե, կուրսը հավասարոզոր էր ռուբլիյին, որին այս տարադրամը եկավ փոխարինելու: Թողարկվում էին թղտադրամներ միայն 1-ից մինջև 1.000 000 կուպոն արժողությամբ (այդ թվում բավականին անսովոր թղտադրամ կուպոններ3, 3000, 30,000 և 150 000): Կուպոն- լարին ենթարկվում էր հիպերինֆլիացիայի ( 678,% 1995 թ.), որը արդյունքում փոխարինվեց նոր, ազգային վալյուտայով – Վրացական լարի 1000 000 : 1 կոէֆիցենտով:
Անկախության տարեթիվը – 26 մայիսի, 1918 թ (Ա.Դ.Ֆ.Հ) –ից, 9- ապրիլի 1991 թվին (Խ.Ս.Հ.Մ.) –ից
• Պաշտոնական լեզուն – վրացերեն ինչպես նաև աբխազերեն Աբխազիայում
• Մայրաքաղաքը- Թբիլիսի:
• Խոշոր քաղաքներ- Քութայիսի, Բաթումի, Գորի, Փոթի, Սուխումի, Ցխինվալի:
• Կառավարության ձևը նախագահական հանրապետություն:
• Նախագահը- Միխեիլ Սաակաշվիլի:
• Վրաչապետ – Նիկոլոզ Գիլաուրի
• Պառլամենտի նախագահ- Դավիթ Բաքրաձե
• Տարածությունը ընդհամենը 118-րդ տեղը աշխարհում, հայտարարված-69.700կմ² փաստորեն հսկվող-57.200 կմ²
• Բնակչությունը- գնահատական (2009թ տարեսկիզբ)
• Խտությունը 4.385400 մարդ (114)-րդ տեղը- -63մարդ /կմ²
(ВВП) – Ա.Հ.Ա – ընդհամենը (2009)
բնակչության մի հոգուն $10.7 մլրդ ըստ(МВФ) 
Հ.Տ.Ֆ -11.1 մլրդ (ըստ ЦРУ) {5} (122-րդ)
$ 4757 (МВФ) Հ.Տ.Ֆ. {6}, 4.400 (ըստ ЦРУ) {5}
  Տարադրամը –լարի (GEL, կոդ 981)
  Ինտերնետ դոմեն ge
  Հեռախոսային կոդ +995
  Ժամանակային գոտի - + 4 



 

 

Գլխավոր էջ | հայոց ցեղասպանություն | Օգտակար նյութեր | ֆորում | լուսանկարներ | Միջոցառումներ | կապեր

© All rights reserved